Lavman denince akıllara hemen can sıkıcı ameliyatlar gelmektedir. Çünkü halk arasında genelde böyle bir algı yaygındır. Lavmanın sadece ameliyat öncesi, kalın bağırsakları temizlemek amacıyla yapıldığı sanılmaktadır.

Lavman, bağırsakların boşaltılması amacıyla rektuma sıvı gönderilmesi işlemidir. Bağırsakların muayenesi ya da ilaçla tedavisi için de uygulanabilir. Şiddetli kabızlık tedavisinde, kolonu etkileyen sağlık problemlerinin tedavisinde, kanser taramaları öncesinde doktorunuz tarafından önerilebilir. Kolonoskopi, baryum lavmanı gibi görüntüleme çalışmaları için uygulanan lavman, hastane ortamında sağlık çalışanları tarafından yapılır. Boşaltıcı veya tedavi amaçlı lavmanlar, hastanın evinde kendi kendine de yapabileceği işlemlerdir. Sadece doktor reçetesiyle kullanılması gereken lavman, invaziv (beden bütünlüğüne müdahale edici) bir uygulamadır. Şiddetli kabızlık gibi bazı rahatsızlıkların tedavisinde etkili olsa da düzenli kullanımı ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir

İşin doğrusuna bakacak olursak lavman; kronik kabızlık durumlarında, kolonoskopi ve endoskopi uygulamalarından önce yapılan bir uygulamadır. Birazdan size lavmanın nasıl yapıldığını ayrıntılı bir şekilde anlatacağım.

Eğer hayatınızda daha önce lavman yaptırmadıysanız, yaptıran bir yakınınız olmadıysa veya hakkında tek kelime bilginiz yoksa, bu ne berbat bir uygulama diyebilirsiniz. Çünkü hastaların çoğu lavmanın nasıl bir uygulama olduğunu ilk duyduklarında, genelde yaptırmaktan kaçınıyorlarmış. Aslında uygulamanın amacının sadece bağırsakları temizlemek olduğu düşünülürse; banyo yapmak ve diş fırçalamak kadar sıradan bir şey olduğunu görebiliriz

Lavmanın faydaları

Lavman bağırsağı etkileyen bazı sağlık problemlerinin tedavisine yardımcı olur ve bazı tıbbi prosedürler için yapılması gerekli bir adımdır.

  • Bağırsağı dışkılama hareketi için uyarır.
  • Boşaltım sağlayarak sindirim sistemini rahatlatır.
  • Kanser taramalarının görüntüleme çalışmalarına yardımcıdır.
  • Kolonu etkileyen iltihaplı bağırsak hastalıklarının ilaçla tedavisini kolaylaştıran bir uygulamadır. Geçici kabızlığın tedavisinde etkilidir

Lavman türleri

Boşaltıcı lavmanlar

Uygulandıktan birkaç dakika içinde etkisini gösterip 15 dakikaya kadar dışkılama ihtiyacı yaratan lavman türüdür. Boşaltıcı lavman, kabızlığın giderilmesinde, ameliyata hazırlık için, bazen doğumdan önce, bazen ilaç ve besin zehirlenmelerinde bağırsak içeriğinin hızla boşaltılması gerektiğinde uygulanır. Bağırsakların radyolojik ya da endoskopik incelemesinden önce de boşaltıcı lavmandan faydalanılır.

Boşaltıcı lavmanın solüsyonu sodyum ve fosfat, mineral yağ veya bisakodil içerir. Bağırsaklarda ki dışkıyı yumuşatmak, akışkan hale getirerek enfeksiyon önleyici bir etki oluşturmak için uygulanan boşlatıcı lavmanlar, genellikle zeytinyağı, gliserin, steroid içerir. Yağlı maddeler sert dışkının yumuşamasını ve anüse doğru ilerlemesini sağlar.

Tedavi edici lavmanlar

Tedavi edici ilaç içeren lavman solüsyonlarıdır. Tedavi edici lavman sıvıları rektuma oldukça yavaş gönderilir. Böylece rektum uyarılarak dışkılama hissi oluşturmaz ve ilacın bağırsaklarda daha uzun süre kalması sağlanır.

Enfeksiyonlu bağırsak hastalıklarının, bağırsak parazitlerinin tedavisinde kullanılırlar. Tanı koymak amacıyla kullanılan Baryum lavmanı ve elektrolit dengesini sağlamak üzere kullanılan lavmanlar da tedavi edici lavmanlar kategorisinde yer alır.

Salofalk lavman

Ülseratif kolitCrohn hastalığı dahil olmak üzere iltihaplı bağırsak hastalıklarının ilaç tedavisinde kullanılan tedavi edici bir lavman türüdür. Etkin maddesi mesalazindir. Ülseratif kolit gibi kronik hastalıklarda doktor kontrolünde devamlı olarak kullanılması gerekir. (2)

Bağırsak tıkanıklığı neden olur?

Bağırsak tıkanıklığı bağırsak içerindeki atıkların anüse doğru ilerlememesi durumudur. Bağırsağın kasılma becerisini kısmen yitirmesi, geçirilen ameliyat sonrası karında meydana gelen yapışıklıklar, kasık fıtıkları, iltihabi bağırsak hastalıkları, bağırsak kanserleri, bağırsak düğümlenmeleri, bağırsak duvarının kalınlaşması, bağırsak içine düşen safra taşları, dışkının rektumda sertleşmesi sonucu bağırsak tıkanıklığı oluşabilir.

Belirtileri kusma, karında hassasiyet ve şişlik, dışkı veya gaz çıkaramamadır. İnce veya kalın bağırsakta gelişebilir. Zamanında müdahale edilmediğinde hayati tehlike oluşturabilir.

Bağırsak tıkanıklığı tedavisinde lavman kullanılabilir mi?

Tıkanıklık mekanik bir engelden kaynaklanıyorsa cerrahi müdahale gerekebilir. Tıkanıklık bağırsak kaslarının fonksiyon bozukluğuna bağlı gelişmişse lavmanla bağırsaklar boşaltılıp rahatlatılabilir. Ancak bağırsak fonksiyon bozukluğuna neden olan durumun teşhis edilip düzeltilmesi gerekir.

Laksatif nedir?

Laksatifler, müshiller gibi dışkıyı gevşeten ve bağırsak hareketlerini artıran bağırsakları boşaltılmasına yardımcı olan ilaç türüdür. Laksatifler yaygın olarak kabızlığı gidermek için kullanılır. Çoğu laksatif, reçeteye gerek kalmadan temin edilebilir. Sıvı, tablet veya kapsül formundaki laksatifler ağız yoluyla alınırken, fitil ve lavman biçimindekiler rektumdan alınır. Sinameki gibi bazı bitkilerin de laksatif etkisi olduğu bilinmektedir.